Η γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση (ΓΟΠ) απασχολεί 25-30% του πληθυσμού της Ευρώπης, ενώ στην Ελλάδα 4 στα 10 άτομα παρουσιάζουν παλινδρόμηση. Ωστόσο μόνο ένας στους δέκα έχει αντιληφθεί σωστά τη διάγνωσή του. Από τους ασθενείς που παρουσιάζουν συμπτώματα ΓΟΠ, 40-60% έχουν και οισοφαγίτιδα. Η ΓΟΠ απασχολεί συχνά τις εγκύους ασθενείς, και επίσης απαντάται υψηλότερο ποσοστό επιπλοκών μεταξύ των ηλικιωμένων ασθενών. Ασθενείς με ΓΟΠ γενικά αναφέρουν απώλεια της παραγωγικότητάς τους και δυσμενείς συνέπειες στην ποιότητα ζωής. Πολλοί ασθενείς εκτιμούν ότι η ποιότητα ζωής τους είναι χαμηλότερη από εκείνη που περιγράφουν ασθενείς με χρόνια καρδιακή ανεπάρκεια.

 

Οι εξωοισοφαγικές εκδηλώσεις που σχετίζονται με τη ΓΟΠ εμφανίζονται σε ποσοστό έως και 50% των ασθενών με μη καρδιογενή πόνο στο στήθος. Το 78% των ασθενών αυτών παραπονείται για χρόνια βραχνάδα και το 82% για συμπτώματα άσθματος. Πάνω από το 50% των ασθενών με ΓΟΠ δεν έχουν ευρήματα κατά τη γαστροσκόπηση, γεγονός που καθιστά ακόμα πιο δύσκολη τη διάγνωση. Η ομάδα του χειρουργού Δρ.Σ.Χειρίδη συνήθως πραγματοποιεί προεγχειρητική μελέτη αρκετών εβδομάδων με λεπτομερές ατομικό και οικογενειακό ιστορικό, φυσική εξέταση, γενικές αιματολογικές και απεικονιστικές εξετάσεις, ενδοσκοπικό έλεγχο που συμπληρώνεται με εμπέδηση οισοφάγου, 24ωρη μέτρηση οισοφαγικού pH, ακτινοσκοπική διάβαση οισοφάγου – στομάχου, υπερηχογράφημα άνω κοιλίας και επί ενδείξεων άλλες πιο εξειδικευμένες εξετάσεις.

 

Οι επιπλοκές της ΓΟΠ (ο οισοφάγος του Barrett, τα οισοφαγικά έλκη, η στένωση ή το αδενοκαρκίνωμα του οισοφάγου) είναι σπάνιες αλλά μπορεί να εμφανιστούν. Μικρό ποσοστό των ασθενών με ΓΟΠ θα αναπτύξει οισοφάγο Barrett και μικρό ποσοστό των ασθενών αυτών κινδυνεύει από αδενοκαρκίνωμα.

Δυστυχώς οι περισσότεροι ασθενείς με ΓΟΠ (80-90%) δεν αναζητούν ιατρική φροντίδα και επιλέγουν να κάνουν μόνοι τους αγωγή με αντιεκκριτικά φάρμακα (50%), που σταματούν την έκκριση οξέος από το στομάχι. H εμπειρική θεραπεία με φάρμακα παρέχει ανακούφιση από την καούρα και σε ορισμένες περιπτώσεις υποχώρηση των επιπλοκών της νόσου. Ωστόσο οι πιθανές μακροπρόθεσμες δυσμενείς επιδράσεις των φαρμάκων αυτών προβληματίζουν σήμερα τη διεθνή ιατρική κοινότητα, γιατί φαίνεται να σχετίζονται με προβλήματα όπως αυτόματα οστεοπορωτικά κατάγματα, λοιμώξεις με κλωστηρίδιο, πνευμονία, ανεπάρκεια βιταμίνης 12, παθήσεις νεφρού και άνοια.

 

Η χειρουργική αντιπαλινδρομική επέμβαση αποτελεί την πλέον αποδεκτή εναλλακτική θεραπεία για συμπτωματική παλινδρόμηση οξέος ή χολής σε επιλεγμένους ασθενείς. Οι βασικές αρχές της χειρουργικής είναι η επιδιόρθωση της διαφραγματικής κήλης και η αποκατάσταση της διαφραγματικής βαλβίδας (κατώτερος οισοφαγικός σφιγκτήρας) με δημιουργία νέας βαλβίδας γύρω από τον ανώτερο στόμαχο (θολοπτύχωση). Εάν το ιστορικό και ο έλεγχος αναδείξουν συνυπάρχουσες παθήσεις της χοληδόχου κύστεως, ο χειρουργός μπορεί να προτείνει συνδυαστική αντιμετώπιση με χολοκυστεκτομή και αντιπαλινδρομική επέμβαση, καθώς η χολή μπορεί επίσης να σχετίζεται με επιγαστρικό πόνο, φουσκώματα και παλινδρόμηση.

 

Μελέτες που συγκρίνουν τις κλασσικές με τις ρομποτικές τεχνικές παρουσίασαν παρόμοια αποτελεσματικότητα και επιπλοκές, με χαμηλότερη νοσηρότητα και βραχύτερη παραμονή στο νοσοκομείο στη ρομποτική ομάδα των μελετών. Η ικανοποίηση του ασθενούς μετά από ρομποτική επέμβαση είναι υψηλή στις περισσότερες από τις μελέτες αυτές.Η ρομποτική χειρουργική παρέχει τρισδιάστατη απεικόνιση και αρθρωτά εργαλεία που οδηγούν σε μεγαλύτερη ευχέρεια κινήσεων για τον χειρουργό. Τα νέα ρομποτικά συστήματα προσφέρουν επίσης τη δυνατότητα χειρουργικής δια μέσου μίας μικροτομής (single-incision surgery), πλήρους ψηφιακού ελέγχου της χειρουργικής αίθουσας (digital integration) και διεγχειρητικής πλοήγησης (navigation).

 

O Δρ. Σάββας Κ. Χειρίδης είναι επίκουρος καθηγητής Χειρουργικής στο Πανεπιστήμιο Λευκωσίας. Εργάζεται ως γενικός χειρουργός στο Ιατρικό Κέντρο Αθηνών και στο American Medical Center Λευκωσίας. Ολοκλήρωσε με υποτροφία το Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Ρομποτικής Χειρουργικής της Ιατρικής Σχολής του Εθνικού & Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών για τον τίτλο “Master of Science” (MSc) και έλαβε τον τίτλο του Διδάκτωρα του Πανεπιστημίου Αθηνών (PhD) με παμψηφεί “άριστα”, για την έρευνά του στη Μεταβολική Χειρουργική.

 

Ο Δρ. Χειρίδης είναι ο πρώτος Κύπριος χειρουργός που εφάρμοσε τη Ρομποτική Χειρουργική σε Ελλάδα και Κύπρο. Από τον Ιανουάριο του 2007 έως τον Αύγουστο του 2017, ο Δρ.Σ.Κ.Χειρίδης εργάστηκε στην Κλινική Γενικής, Λαπαροσκοπικής και Ρομποτικής Χειρουργικής του Ιατρικού Κέντρου Αθηνών (Διευθυντής :Κ.Μ.Κωνσταντινίδης), και συμμετείχε ενεργά στο πρώτο Ελληνικό Πρόγραμμα Ρομποτικής Χειρουργικής με συνολική εμπειρία που ξεπερνά τις 3500 επεμβάσεις. Παράλληλα εξειδικεύθηκε στη Ρομποτική Κήλης, Ανώτερου και Κατώτερου Πεπτικού και τη Ρομποτική Χειρ/κή Νοσογόνου Παχυσαρκίας – Μεταβολικών Παθήσεων.

 

Η πρώτη επίσημη εκπαίδευση του στη Ρομποτική Χειρουργική ήταν στις αρχές του 2007 στοπανεπιστημιακό νοσοκομείο του Γκροσέτο της Ιταλίας, μιας μικρής πόλης έξω από τη Σιέννα, όπου τότε μεγαλουργούσε ο διεθνούς φήμης ρομποτικός χειρουργός ήπατος-παγκρέατος Pierro Giullanotti. Κοντά στον μεγάλο αυτό χειρουργό και στην ομάδα του (εκπαιδευτής του Δρ.Χειρίδη στο εργαστήριο ήταν ο διάσημος πλέον σήμερα Ινδός χειρουργός, Jay Deep Palep), ο Δρ.Χειρίδης εκπαιδεύθηκε στις βασικές αρχές setup του ρομποτικού συστήματος, χρήση της κονσόλας χειρισμού, αλλαγής εργαλείων και πραγματοποίησε χολοκυστεκτομή σε ζωικό πρότυπο. Επίσης είχε την ευκαιρία να παρακολουθήσει επεμβάσεις παγκρέατος από τη διάσημη ιταλική ομάδα που σήμερα εδρεύει στο πανεπιστήμιο του Illinois, USA.

Την πρώτη αυτή εκπαίδευση ακολούθησε μεγάλη σειρά μετεκπαιδεύσεων στην Προχωρημένη Λαπαροσκόπηση σε διεθνή κέντρα αναφοράς του εξωτερικού (Στρασβούργο- advanced laparoscopic surgery course (περιλάμβανε πρακτική εξάσκηση σε λαπαροσκοπική επέμβαση θολοπλαστικής Nissen και σπληνεκτομής), Γενεύη – single incision laparoscopic surgery course, Σαν Φρανσισκο – advanced course on minimally invasive upper and lower GI surgery, Βιέννη – advanced course on ventral and inguinal hernia surgery, Αμστερνταμ – MIS for benign and malignant pelvic disease, Φρανκφούρτη – masterclass on hiatal hernia and GERD – Σεμινάριο Εξειδίκευσης στη χειρουργική της διαφραγματοκήλης και της γαστροοισοφαγικής παλινδρόμησης).

 

To 2009, o Δρ. Χειρίδης ταξίδεψε στο Χιούστον-Τέξας για να εκπαιδευθεί σε μία από τις πρώτες διεθνώς συναντήσεις Ρομποτικής Χειρουργικής Ογκολογίας, που πραγματοποιήθηκε μέσα στο γνωστό ογκολογικό κέντρο αναφοράς MD Anderson (P.A.R.O.S meeting 2009).

Την ίδια χρονιά παρουσίασε 6 πρωτοποριακές εργασίες Ρομποτικής Χειρουργικής στο 19ο διεθνές ογκολογικό συνέδριο IASGO στο Πεκίνο, Κίνα (19th World Congress of the International Association of Surgeons, Gastroenterologists, and Oncologists (IASGO), Beijing, China).

Tην ίδια χρονιά στο Σικάγο (ACS Clinical Congress), είχε την ευκαιρία να δοκιμάσει τη νέα διπλή κονσόλα εκπαίδευσης καθώς και το (πειραματικό τότε) Single Site Robotic Platform μετά από πρόσκληση της κατασκευάστριας εταιρείας.

 

Τον Δεκέμβριο του 2009 εξελέγη Γενικός Γραμματέας της Ελληνικής Επιστημονικής Εταιρείας Ρομποτικής Χειρουργικής και παραμένει στη θέση αυτή μέχρι σήμερα.

Τον Οκτώβριο του 2010 το Διοικητικό Συμβούλιο της Διεθνούς Κοινότητας Ρομποτικής Χειρουργικής MIRA του ανέθεσε την συν-προεδρεία (co-chair) με τον διεθνούς φήμης χειρουργό ρομποτικής Ivo Broeders, στο Επιστημονικό Πρόγραμμα του Παγκόσμιου Συνεδρίου Ρομποτικής Χειρουργικής MIRA 2011.

Την ίδια χρονιά ολοκλήρωσε με επιτυχία το Course and Laboratory Session in Robotic Colorectal Surgery (Hands-on) του Πανεπιστημίου UC San Diego. Εκεί είχε την ευκαιρία να εκπαιδευθεί στη Ρομποτική Χειρουργική Παχέος Εντέρου με έμφαση στη ρομποτική τεχνική της Ολικής Εκτομής Μεσοορθού (robotic TME) και πρακτική εξάσκηση στο εργαστήριο, σε πτωματικούς δότες.

Τον Ιανουάριο του 2011, μαζί με την ομάδα του Ιατρικού εκπαιδεύθηκαν πρώτοι παγκοσμίως στη Ρομποτική Χολοκυστεκτομή Χωρίς Τομές, στη Γαλλία και την εφήρμοσαν αμέσως μόλις επέστρεψαν, ταυτόχρονα με ένα κέντρο στην Ιταλία και ένα στην Ελβετία.

 

Τον Σεπτέμβριο του 2012 ο Σάββας Χειρίδης κατέκτησε το αργυρό μετάλλιο ανάμεσα σε 75 συμμετέχοντες από όλες τις χώρες, στην ετήσια Ολυμπιάδα δεξιοτήτων σε εξομοιωτές Ρομποτικής Χειρουργικής (Robotic Surgical Simulation Olympics) στα πλαίσια του διεθνούς συνεδρίου SLS-MIRA-SRS 2012, στη Βοστώνη των ΗΠΑ. Στην ίδια συνάντηση ο ιατρός έλαβε δύο βραβεία καλύτερης παρουσίασης βίντεο που είχε επιμεληθεί και αποστείλει ο ίδιος εκπροσωπόντας την ομάδα του Ιατρικού Κέντρου Αθηνών.

Στη συνέχεια εκπαιδεύθηκε στην Προχωρημένη Ρομποτική Χειρουργική Ανώτερου και Κατώτερου Πεπτικού στο Βουκουρέστι (καθηγητής Irinel Popescu) και στη Ρομποτική Θυρεοειδεκτομή με Νευροφυσιολογικό Monitoring, στο Cluj-Napoca (καθηγητής Constantea).

 

Τον Ιούλιο του 2012 συμμετείχε ως εκπαιδευτής στο πρώτο hands-on course ρομποτικής στην Ελλάδα που πραγματοποιήθηκε στα εργαστήρια της φαρμακευτικής εταιρείας ΕΛΠΕΝ.

Τον Ιανουάριο του 2013 παρακολούθησε τις εργασίες της κλινικής και τις επεμβάσεις του διεθνούς φήμης ρομποτικού χειρουργού και καλού φίλου Fabrizio Luca στο ΙΕΟ/ European Institute of Oncology στο Μιλάνο της Ιταλίας. Η κλινική αυτή θεωρείται κέντρο αναφοράς στη Ρομποτική Χειορυργική του Παχέος Εντέρου και ο τότε διευθυντής της βρίσκεται επίσης στην Αμερική σήμερα. Ο Δρ. Χειρίδης βελτιστοποίησε εκεί τις γνώσεις του στις επεμβάσεις πολύ χαμηλής πρόσθιας κολεκτομής και στη ρομποτική ολική εκτομή μεσοορθού (robotic TME) στον καρκίνο του ορθού.

Τον Οκτώβριο του 2013 ολοκλήρωσε με επιτυχία το skills course Λαπαροσκοπικής και Ρομποτικής Χειρουργικής Παχέος Εντέρου στην Washington DC, USA.

 

Τον Νοέμβριο του 2014 ο Δρ.Σ.Χειρίδης παρέλαβε το πρώτο βραβείο καλύτερης εργασίας βίντεο, στο 29ο Πανελληνιο Συνεδριο Χειρουργικής από τον Πρόεδρο της Ελληνικής Χειρουργικής Εταιρείας για την εργασία που επιμελήθηκε ο ίδιος με τίτλο “Ρομποτική Δεξιά Κολεκτομή Μιας Τομής” εκπροσωπώντας την ομάδα ρομποτικής χειρουργικής του Ιατρικού Κέντρου Αθηνών.

Το 2015, στα πλαίσια της έναρξης του πρώτου ρομποτικού προγράμματος στην Κύπρο, ο Δρ. Χειρίδης εκπαιδεύθηκε στο νέο ρομποτικό σύστημα da Vinci Xi από την κατασκευάστρια εταιρεία, στο American Medical Center, Nicosia.

 

Από το 2018 ο Δρ.Χειρίδης έχει συγκεντρώσει μεγάλη εμπειρία στις επανεπεμβάσεις διαφραγματοκήλης με πληθώρα περιστατικών, τα οποία αντιμετωπίστηκαν με επιτυχία με κατάργηση της παλιάς θολοπλαστικής ρομποτικά, και κατασκευή νέας αντιπαλινδρομικής επέμβασης (συνδυαστική τεχνική με αποκλειστικότητα στην Ευρώπη).
Έχει πολυάριθμες δημοσιεύσεις σε ελληνικά και ξένα περιοδικά χειρ/κής, έχει λάβει μέρος στη συγγραφή πολλών ιατρικών συγγραμάτων (συμπεριλαμβανομένου του κεφαλαίου Ρομποτικής Διαφραγματοκήλης στο Surgical Robotics της IntechOpen -2018) και συμμετέχει ως προσκεκλημένος ομιλητής σε διεθνή συνέδρια Ρομποτικής Χειρoυργικής της Ευρώπης (Στοκχόλμη, Σεβίλλη, Πράγα, Γενεύη,Τορίνο, Βρυξέλλες, Βιέννη, Λεμεσσός, Παρίσι, Σόφια, Βουκουρέστι, Άμστερνταμ) της Αμερικής (Κεμπέκ, Σικάγο, Βοστώνη, Σαν Ντιέγκο, Σαν Φρανσίσκο) και της Ασίας (Πεκίνο).

 

Την προσωπική του εμπειρία με ρομποτικές επεμβάσεις διαφραγματοκήλης την έχει παρουσιάσει εκτος από την Ελλάδα (Αθήνα, Θεσσαλονίκη, Ιωάννινα) και στη Βοστώνη, στο Παρίσι, στη Φρανκφούρτη και στο Μιλάνο.

Είναι μέλος της Ελληνικής Χειρ/κής Εταιρείας, της Ευρωπαϊκής Εταιρείας Λαπαροενδοσκοπικής Χειρ/κής (EAES), της Διεθνούς Εταιρείας Ρομποτικής Χειρ/κής (SRS), και του Αμερικανικού Κολλεγίου Χειρουργών (τίτλος FACS).

 

Σήμερα πραγματοποιεί ρομποτικές επεμβάσεις από όλο το φάσμα της Γενικής Χειρουργικής (χειρουργική κήλης κοιλιακού τοιχώματος, διαφραγματοκήλης και παλινδρόμησης, στομάχου, χοληδόχου κύστεως, λεπτού & παχέος εντέρου, πρωκτού και περιπρωκτικών παθήσεων και νοσογόνου παχυσαρκίας) στην Ελλάδα και στην Κύπρο.

“Η τεχνική της ομάδας μας στη Ρομποτική Αποκατάσταση Διαφραγματοκήλης και στις επανεπεμβάσεις της περιοχής, είναι καταστάλαγμα γνώσεων και εμπειρίας τόσο στις κλασσικές ανοιχτές επεμβάσεις, όσο και στη μακροχρόνια τριβή μας με τις σύγχρονες λαπαροσκοπικές και ρομποτικές προσπελάσεις. Η τεχνική αυτή μας έχει κάνει γνωστούς σε Ελλάδα και Κύπρο, και εφαρμόζεται με άριστα αποτελέσματα και μηδαμινή ταλαιπωρία, και με νοσηλεία μιας μέρας συνήθως. Μέχρι σήμερα έχουν χειρουργηθεί από την ομάδα μας ασθενείς ηλικιών από 19-76 ετών, και δείκτη μάζας σώματος 19-53,5. Οι ασθενείς μας δηλώνουν απόλυτα ικανοποιημένοι από την επέμβαση, που τους επανέφερε την ποιότητα της καθημερινής ζωής…”