Η σωστή κι αποτελεσματική επικοινωνία μεταξύ γιατρού- ασθενούς είναι το κλειδί για μια καλή θεραπευτική σχέση, η οποία με τη σειρά της, μπορεί να οδηγήσει και σε καλύτερη αντιμετώπιση μιας ασθένειας, αλλά και στην ικανοποίηση και ποιότητα ζωής του ασθενούς.
Σε αρκετές περιπτώσεις, οι γιατροί τείνουν να υποτιμούν τη σημασία της καλής επικοινωνίας με τον ασθενή, είτε λόγω ελλείψεως χρόνου (το ίδιο το σύστημα και συχνά, ο μεγάλος αριθμός των ασθενών, τούς οδηγεί στον «αυτοματισμό»!) είτε επειδή υπάρχει ακόμα η αντίληψη ότι «ο γιατρός ξέρει καλύτερα», άρα ο ασθενής «οφείλει» να συμμορφώνεται. Ακόμα και στη συνείδηση των ασθενών κυριαρχεί η ίδια αντίληψη, αλλά και η πεποίθηση ότι «είναι αγένεια να ρωτάς πολλά ή να έχεις αντιρρήσεις» ή ότι «ο γιατρός δεν έχει χρόνο να κάθεται να μού εξηγεί». Αυτό έχει ως συνέπεια συχνά ο ασθενής να καταλήγει πιο μπερδεμένος μετά την επίσκεψη στο γιατρό, ή πιθανόν, πιο φοβισμένος λόγω της αβεβαιότητας. Η έλλειψη σωστής επικοινωνίας σε βάθος χρόνου, ειδικά όταν αναφερόμαστε σε περιπτώσεις χρόνιων ασθενειών, καταβάλλει συναισθηματικά τον ασθενή και μπορεί να τον κάνει πιο αρνητικό στο να ακολουθήσει τη συνιστώμενη αγωγή ή να είναι συστηματικός στη λήψη της φαρμακευτικής αγωγής.
Συνήθως, οι ασθενείς τείνουν να ξεχνούν πολλά από αυτά που τούς λέει ο γιατρός ή να θυμούνται επιλεκτικά αυτά που οι ίδιοι θεωρούν πιο σημαντικά, ειδικά αν υπάρχουν και παράγοντες, άγχος και κατάθλιψη. Σύμφωνα με τη βιβλιογραφία, περίπου το 50% των ασθενών, ιδίως των χρόνιων, σταματάει να ακολουθεί την ενδεδειγμένη φαρμακευτική αγωγή, ως αποτέλεσμα μη επαρκούς επικοινωνίας μεταξύ γιατρού κι ασθενούς. Άλλοι κύριοι λόγοι για μη συμμόρφωση στη φαρμακευτική αγωγή είναι ο φόβος για πιθανές παρενέργειες, η μη κατανόηση της σημαντικότητας της φαρμακευτικής αγωγής, ή η χορήγηση πολλών φαρμάκων που μπερδεύουν κι εξαντλούν τον ασθενή. Ο γιατρός, από την άλλη πλευρά, μπορεί να θεωρεί δεδομένο ότι ο ασθενής ακολουθεί την αγωγή: σε αρκετές περιπτώσεις, μπορεί να υπάρξει έκπληξη από την πλευρά του αν πάρει ως απάντηση από τον ασθενή ότι δεν λαμβάνει σωστά τα φάρμακά του.
Πώς επιτυγχάνεται, επομένως, μια καλή θεραπευτική σχέση κι επικοινωνία; Όταν υπάρχουν προϋποθέσεις όπως, ζεστασιά, επαρκής πληροφόρηση, κι ελευθερία να μπορεί ο ασθενής να εκφράζει τις ανησυχίες του. Είναι χρήσιμο ο γιατρός να δημιουργεί ένα ασφαλές περιβάλλον για τον ασθενή ώστε να μπορέσει να «ανοιχτεί», χωρίς να γίνεται επικριτικός, να ρωτάει για την εμπειρία ή ρουτίνα του ασθενούς, και κατόπιν, να τού εξηγεί γιατί είναι σημαντικό να ακολουθεί τη φαρμακευτική αγωγή. Ερωτήσεις, όπως «είναι δύσκολο να παίρνει κάποιος τόσα φάρμακα. Εσύ πώς είσαι με αυτό;» ή «πολλοί ασθενείς μπορεί να διακόψουν την αγωγή, αν νιώσουν καλύτερα ή ότι δεν την χρειάζονται πια. Εσύ πώς είσαι με αυτό;» μπορούν να αποτελέσουν μια καλή αρχή για μια αποτελεσματική θεραπευτική συμμαχία.
Ολίβια Καναπίτσα
Ψυχολόγος (MSc Health Psychology)- Ψυχοθεραπεύτρια
Υπεύθυνη Ψυχοκοινωνικού Τμήματος Ομίλου MATERIA
+357 22 573577
